Bergen buiten-gewoon goed bekeken

Gemeente Bergen

Opdrachtgever:
Gemeenteraad en College van B&W

Projectomschrijving:
Begeleiding van de participatieve ontwikkeling van een toekomstvisie op het landelijk gebied. Totale doorlooptijd minder dan 1 jaar.

Bijzonderheden:

  • Uniek proces van burgerparticipatie volgens de richtlijnen van Inspraak Nieuwe Stijl
  • In samenwerking met landschapsarchitecten van Brons & partners en SAB

Aanpak:
Centraal stond een combinatie van een grootschalige driedaagse werkconferentie met 200 deelnemers, uitwerkteams bemenst door conferentiedeelnemers en toetsingsavonden in de woonkernen. Deze opdracht vraagt om zowel procesmatige als inhoudelijk begeleiding. Voor het inhoudelijke deel heeft MPuls samengewerkt met twee landschapsarchitectenbureaus, SAB en Brons en partners. Daarnaast werd een multidisciplinar begeleidingsteam samengesteld bestaande uit procesbegeleiders, tekstschrijvers, een vormgever en een cartoonist.

Cases

Gemeente Bergen FrieslandCampina Domo Gemeente De Bilt Strukton Rail De toekomst van werk Wereldomroep FrieslandCampina Cheese FrieslandCampina Benelux

Bergen buiten-gewoon goed bekeken

Boeren, burgers en buitenlui ontwikkelen samen een Landschapsvisie

De Wet op de ruimtelijke ordening (WRO) verplicht alle gemeenten tot het ontwikkelen van een structuurvisie op het eigen grondgebied. Zo’n visiedocument vormt de basis en de ruimtelijke onderbouwingen voor concrete ontwikkelingsplannen en bestemmingsplannen. Er zijn verschillende manieren om tot zo’n visie te komen. Geleerd van eerdere ervaringen kiest de gemeente Bergen (NH) voor een participatieve aanpak.

Context

De Gemeente Bergen (NH) heeft ruim 30.000 inwoners die wonen in fraaie en pittoreske kernen als Bergen, Bergen aan Zee, Egmond aan Zee, Egmond aan den Hoef, Egmond-Binnen, Schoorl en Groet. Deze woonkernen worden omgeven door wat een prachtig landelijk gebied. Een veelzijdig gebied van strand, duinen, bos, landbouw, bollenteelt, water en kenmerkende cultuurhistorische elementen. Een gebied waar de bewoners trots op zijn en dat ook veelvuldig wordt bezocht door toeristen.

De gemeenteraad van Bergen heeft begin 2008 een Gebiedsvisie opgesteld, op een traditionele manier: Ambtenaren, ruimtelijke ontwikkelaars en landschapsarchitecten gaan samen aan de slag, waarna het – zoals dat in ambtelijke kringen heet – ‘’de inspraak in gaat’’. De gebiedsvisie leidde tot een stevig politiek debat en een overweldigend aantal inspraakreacties van bewoners waarbij duidelijk werd dat een groot deel van de burgers geen vertrouwen had in de plannen noch in de manier waarop dit stuk tot stand was gekomen.

Door de wettelijke noodzaak tot het ontwikkelen van een visiedocument, het beschadigde vertrouwen van bewoners én het feit dat 2009 in Bergen werd uitgeroepen tot het jaar van de Burgerparticipatie besluiten Gemeenteraad en het College van B&W begin 2009 om MPuls organisatieontwikkeling opdracht te geven om het proces rondom het opstellen van de structuurvisie te begeleiden. Daarmee kan de gemeente invulling geven aan de wens om haar burgers in een vroeg stadium actief te betrekken bij het ontwikkelen van een visie op hún toekomstig landelijk gebied.

Aanpak - viertrapsraket

Er is gekozen voor een opdeling van dit proces in vier fasen. Samen met een ontwerpteam, bestaande uit gemeenteambtenaren en vertegenwoordigers van een aantal belangrijke partijen, geeft MPuls invulling aan elke fase waarbij in elk stadium een actieve rol is weggelegd voor de burgers.

Landschapsakkoord

In de eerste fase wordt er een Landschapsakkoord opgesteld waarin de gemeente, burgers en een breed scala aan belangenorganisaties (o.a. natuurbeheerders, agrariërs, etc.) met elkaar de intentie uitspreken om van het Landelijk Gebied een mooie en toegankelijke ruimte te maken waarin alle kwaliteiten en functies in goede balans plaats zullen krijgen.

Landschapsconferentie

Snel daarop volgt een driedaagse Landschapsconferentie. Deze heeft als doel om met alle belanghebbenden een eerste visie op het gebied in 2020 te ontwikkelen als basis voor het zgn. voorontwerp structuurvisie. Met als motto ‘’Het wordt mooier als u meedoet’’ wordt de conferentie per brief gesteund door Gerda Verburg (de minister van Landbouw, Natuur en Visserij) die bij de opening van de conferentie wordt uitgesproken (klik hier om de brief te lezen). De conferentie word gekenmerkt door een interactief proces met verschillende werkrondes waarin alle relevante thema’s (landbouw, natuur, cultuurhistorie, wonen, verkeer, toerisme, etc.) worden geraakt. Door het mixen en matchen van teams wordt optimaal gebruik gemaakt van de diversiteit onder de deelnemers. De deelnemers leveren solide input geleverd voor een eerste aanzet tot de structuurvisie. Gedurende de eerste twee dagen van de conferentie verdiepen bijna 200 deelnemers – boeren, burgers en buitenlui – zich in wat er allemaal komt kijken bij het inrichten van een landschap. Met deze kennis in het achterhoofd én met hun ervaring als gebruiker van het gebied ontwikkelen de deelnemers gezamenlijk een aantal visies op de toekomst van het gebied. In de week erna worden deze uitkomsten verder uitgediept in kleinere werkgroepen, bestaande uit deelnemers van de conferentie samen met een aantal ambtenaren. Deze uitwerkingen worden aan het eind van de week in een grote markt opnieuw gepresenteerd aan de conferentie-deelnemers waarbij men uitdrukkelijk wordt uitgenodigd de voorstellen aan te vullen, bij te sturen en aan te scherpen. Met een groot gevoel van trots en waardering voor de conferentie en vol vertrouwen in het vervolg wordt de derde dag van de Landschapsconferentie afgesloten.

Structuurvisie

De uitkomsten van de conferentie worden meegenomen bij het opstellen van de uiteindelijke structuurvisie. Deze stap wordt uitgevoerd door twee bureaus gespecialiseerd in landschapsarchitectuur en ruimtelijke ordening, in samenwerking met de verantwoordelijke ambtenaren in Bergen.

Landschapscafe’s

In december begeleidt MPuls een serie toetsingsavonden waarin deze laatste versie van de structuurvisie wordt gepresenteerd aan de burgers van Bergen. De reacties, op- en aanmerkingen worden gebundeld in een ‘’verslag van bevindingen’’ dat de basis vormt voor het schrijven van het definitieve document Structuurvisie Buitengebied Bergen 2020.

Inspraakprocedure

In december wordt de ontwerp-structuurvisie definitief vastgesteld, waarna de wettelijke inspraakperiode van start kan gaan. Snel daarna kan de Structuurvisie Landelijk Gebied Bergen dan definitief kunnen worden vastgesteld door raad en college.

Naar boven

Wij

Mensen / Profiel
Ambities / Kernwaarden


Volg ons op:

Visie

In elke organisatie is een immens potentieel aan energie, creativiteit en intelligentie aanwezig om ambities waar te maken en problemen op te lossen. Met onze methodische en participatieve veranderaanpak wordt de energie en inzet van medewerkers optimaal benut. Dat maakt organisaties blijvend sterker.